psychiatra Antoni Kępiński o twórczości człowieka

Potrzeba twórczości, tj. narzucania otoczeniu swej wizji świata, jest jedną z zasadniczych cech człowieka.
(Rytm życia, Kraków 2001, s. 165)

W postawie artystycznej chodzi o umiejętność przeżywania własnego życia.
(Rytm życia, Kraków 2001, s. 185)

Akt twórczy wymaga zbliżenia się do otoczenia w sensie dosłownym i emocjonalnym.
(Melancholia, Kraków 2001, s. 208)

Postawa „artystyczna” jest postawą wolności, w tym sensie, że szuka się w niej wypowiedzenia tego, co w nas jest najbardziej indywidualne i spontaniczne, a tym samym zrzucenia z siebie uwierających masek i więzów.
(Rytm życia, Kraków 2001, s. 187)

Subiektywnie odczuwa się ewolucję własnych form czynnościowych jako potrzebę aktywności – aktywności twórczej, w której przekształca się zarówno siebie, jak i otaczający świat według własnego planu.
(Psychopatologia nerwic, Warszawa 1972, s. 167)

Nie można logicznie udowodnić, że coś jest piękne, trzeba to po prostu odczuć.
(Lęk, Kraków 2002, s. 265)

Pracownik zamiatający ulicę też ma poczucie aktu twórczego, gdyż przekształca część swego otoczenia według własnego planu, a więc zmienia go na „obraz i podobieństwo swoje”.
(Psychopatologia nerwic, Warszawa 1972, s. 206)

Kontakt z chorym jest bezsprzecznie pracą twórczą; jest to jakby tworzenie wciąż nowych portretów chorego.
(Psychopatologia nerwic, Warszawa 1972, s. 271)

Poznanie psychiatryczne jest zbliżone do poznania artystycznego.
(Psychopatologia nerwic, Warszawa 1972, s. 266)

Radość twórczości ma przeciwwagę w radości niszczenia.
(Schizofrenia, Kraków 2001, s. 111)

Już w starożytności zwracano uwagę na pokrewieństwo między geniuszem a chorym psychicznie.
(Schizofrenia, Kraków 2001, s. 214)

Dla przyrodnika świat w pewnym sensie jest światem martwym, światem przedmiotów, które potwierdzają lub negują jego koncepcje, dla artysty świat jest zawsze żywy i zmienny.
(Poznanie chorego, Kraków 2002, s. 37)

Dzieło sztuki jest na ogół tym trwalsze, im lepiej oddaje to, co w człowieku pozostaje niezmienne.
(Rytm życia, Kraków 2001, 154)

Sprowadzenie życia wśród ludzi do aktorstwa jest dużym uproszczeniem, nie można jednak zaprzeczyć, że w każdym działaniu ludzkim, zwłaszcza skomplikowanym i niezrutynizowanym, element ten istnieje.
(Schizofrenia, Kraków 2001, s. 171)

Kultura jest trwałym śladem realizacji postawy „nad”.
(Schizofrenia, Kraków 2001, s. 139)

Świat kultury, tzw. noosfera, jest do życia człowiekowi równie potrzebny jak biosfera.
(Lęk, Kraków 2002, s. 228)

Patrząc na rozwój kultury, odnosi się wrażenie, że to, co naprawdę w niej wielkie i co przez wieki przetrwało, nie wiązało się z konkretami życia, lecz wynikało z transcendentnych tęsknot, nieraz absurdalnych.
(Melancholia, Kraków 2001, s. 86)

Zasadnicza różnica między kulturą zachodnią a wschodnią zdaje się polegać na tym, że w pierwszej akt woli był skierowany na zewnątrz, w drugiej – do wewnątrz. Człowiek kultury zachodniej starał się zapanować nad otoczeniem, a wschodniej – nad sobą.
(Poznanie chorego, Kraków 2002, s. 29)

Problem rozładowania uczuć negatywnych, umożliwienia realizacji tendencji twórczych i transcendentnych, tkwiących w człowieku, jest, jak się zdaje, najważniejszym problemem naszej kultury.
(Melancholia, Kraków 2001, s. 88)

Możliwość uwierzenia „fałszywym prorokom” jest może największym niebezpieczeństwem współczesnej kultury.
(Melancholia, Kraków 2001, s. 88)

Tylko człowiek niszczy dla samego niszczenia i tworzy dla samego tworzenia.
(Psychopatologia nerwic, Warszawa 1972, s. 85)

Post scriptum
Przedstawione cytaty, dotyczące twórczości człowieka, pochodzą z wielu prac naukowych napisanych przez, autorytet w dziedzinie psychiatrii, doktora Antoniego Kępińskiego. Prezentowanego wyboru myśli dokonał Jan Ryn w publikacji zatytułowanej Antoni Kępiński, autoportret człowieka, myśli i aforyzmy. Ową książkę opublikowało Wydawnictwo Literackie w Krakowie 2003 roku.